• 9 april 2018

Stadswandeling door 700 jarig Culemborg

 

Zaterdag 7 april 2018. Na natte en koude lentedagen, verwarmt een heerlijk zonnetje het oude stadshart van Culemborg. Een geweldige dag voor de stadswandeling waarvoor we ons melden om kwart voor elf op het pleintje voor het Elisabeth Weeshuis. Als we aankomen staan er al duidelijk herkenbaar een dame en een heer die ons als deelnemers verwelkomen. Langzaamaan meldt zich de een na de ander voor deelname en tenslotte zijn er 27 gegadigden.

Rina Kemler stelt zichzelf en Theo van Kessel voor en de deelnemers worden in twee groepen verdeeld. Wij lopen met Theo mee en deze start de tour op de plaats waar we zijn met een boeiend verhaal over de weeskinderen en het leven van Elisabeth die als vrouwe van de Heerlijkheid Culemborg haar vermogen naliet met de wens dat daar goede dingen ten behoeve van de behoeftigen mee moesten worden gedaan. Onder het wapen links op de meisjesvleugel van het weeshuis, bevindt zich dan ook een Latijnse spreuk die vrij vertaald door Theo betekent: “Der burgenkroost, te vroeg van ouderzorg ontbloot, ontvangt Elizabeth hier koesterend op haar schoot.”

Dan lopen we de Herenstraat rechts in en bij het oude Caffaigne gebouw in de Everwijnstraat horen we de interessante geschiedenis van dit pand. De route voert ons verder langs het Huis Mitter Hofstadt en de Molen op het Jach, waar Theo vertelt waarom Culemborgers “Blauwlappen” worden genoemd. Voorts gaat het naar de Varkensmarkt met de oude Barbarakerk en daartegenover “Maria Regina” en Theo wijst ons op de puntige varkenssnuitjes onder het balkonnetje van het huidige Brenkmanpand.

We gaan de hoek even om en bekijken de huidige Gereformeerde kerk die als Joodse synagoge is gebouwd en waar de oosterse invloeden vermengd zijn met neogotiek. We worden attent gemaakt op de groene doorkijkjes links en rechts voor de Binnenpoort. De Binnenpoort heeft natuurlijk een heel eigen verhaal met o.a. het gat waar hete pek door gestort werd bij ongewenst bezoek aan de poort. We vervolgen onze weg langs de Roomse Barbara kerk en gaan de Kerkstraat in waar ons bij de Grote of Barbarakerk duidelijk wordt hoe de naam “Papklok” is ontstaan. Speciaal voor ons is er iemand gekomen om de kerk te openen, zodat we ook aan de binnenzijde kunnen genieten van de pracht van deze kerk. Volgende stop is Culemborgs trots, het oude stadhuis. Elisabeth van Culemborg was hofdame aan het hof van Karel de vijfde en zij ontving dan ook regelmatig hooggeplaatste lieden en vond het daarom noodzakelijk om daarvoor een representatieve ontvangstruimte te bouwen die ook als stadhuis zou kunnen dienen. Het pand was klaar in 1534 en nu nog steeds heeft het voornamelijk de representatieve functie. De tocht volgt nog verder langs het Jan van Riebeeckhuis in de Achterstraat het “Pokhuis” en de Evangelisch Lutherse kerk.

Anderhalf uur lang hebben we steeds geboeid, geluisterd naar de duidelijke, korte anekdotes en verhaaltjes over Culemborgse gebouwen, maar vooral over Culemborgse mensen uit een andere tijd. Theo, onze stadsgids, is een vat vol kennis over zijn geboortestad die hij en zijn medestadsgidsen heel graag delen met ieder die het wil. Wat een leuke manier om wat meer over je woonplaats te weten te komen. Een absolute aanrader, zeker in dit jubileumjaar!

Anjo Leistra